X
تبلیغات
چشم - ساختمان چشم و عملکرد آن

چشم

بهداشت چشم

ساختمان چشم و عملکرد آن

 مقدمه

ساختمان چشم به يك كره شباهت دارد. قسمت جلوي اين كره كه شفاف است قرنيه نام دارد،نور از قرنيه عبور كرده و پس از گذشتن از عدسي تصويري بر روي شبكيه ايجاد ميكند.نوري كه از اشياء وارد چشم مي شود بر روي شبكيه تصويري را تشكيل ميدهد.شبكيه توسط پيامهاي عصبي تصوير تشكيل شده را به مغز ارسال مي كند.برای آنكه اشیاء به صورت دقیق و واضح دیده شوند لازم است مسیری كه نور در چشم طی می كند شفاف باشد و قرنیه وعدسی نور را درست روی شبكیه متمركزكنند(1).
پلك

پلک ها  چین های  پوستی نازکی هستند  که از  قسمت جلوی چشم محافطت می نمایند،پلک ها سبب پخش شدن اشک بر روی سطح چشم می گردند و  از خشک شدن چشم جلوگیری می نمایند.پلک فوقانی به ابرو و پلک تحتانی به گونه ختم می گردد(2). پلک فوقانی متحرک تر و بزرگ تر از پلک تحتانی است باز و بسته شدن پلک ها نور ورودی به چشم را کنترل میکند(1)

قرنيه

بافت شفاف  در جلوی چشم  قرنیه نام دارد که از طریق آن نور وارد چشم می شود .شفافیت قرنیه به علت ساختمان همگن، فاقد رگ  بودن و بی آب  بودن آن است(2).ضخامت قرنیه 54/0 میلی متر در مرکز می باشد.یکی از علل عیوب انکساری از دست رفتن قدرت انکساری قرنیه می باشد(1).

عنبیه

عنبیه ادامه سطح  قدامی جسم مژگانی می باشد  که در وسط آن سوراخ مرمك وجود دارد.(2).عنبیه  دارای رنگدانه هایی است که رنگ چشم را تعیین می کند (از آبی کم رنگ تا قهوه ای پررنگ) و همچنین عنبیه مقدار نور وارد شده به چشم را  کنترل می نماید (1).

مردمك:

مردمك نور ورودي چشم را با تنگ و گشاد شدن تنظيم مي كند.انقباض از طریق عصب پاراسمپاتیک و انبساط از طریق سمپاتیک صورت می گیرد(2).مردمک در تاریکی گشاد و در روشنایی تنگ می شود (1)

عدسي

عدسی ساختمانی محدب دارد که به جسم مژگانی متصل می باشد.در جلوی آن زلالیه و در پشت  آن زجاجیه قرار دارد.با افزایش سن عدسی به تدریج بزرگترو خاصیت ارتجاعی آن کمتر می شود .هیچ گونه الیاف درد ،رگ خونی یا عصب در عدسی  وجود ندارد(2).

زلالیه

بين قرنيه و عدسی فضايي وجود دارد كه از مايع شفافی به نام زلاليه پر شده است(2).ترکیب زلالیه شامل98% آب و 4/1% کلرور سدیم و مقداری گلوکز و اسید آمینه و ویتامین C می باشد. فشار طبیعی داخلی چشم 21 میلی متر جیوه می باشد. زلالیه مسئول ثابت نگهداشتن فشار داخلی چشم و ابعاد آن است و اختلال در جذب و خروج آن سبب بالا رفتن فشار داخلی چشم و ایجاد بیماری گلوکوم می گردد(1).
زجاجیه

جسم ژله ای بی رنگی که بیشتر حجم و وزن چشم را  تشکیل می دهد  و بین عدسی  و شبکیه را پر کرده است. 99% زجاجیه را آب  و 1% بقیه آن را ماده ای به نام کلاژن و اسید هیالورونیک  تشکیل می دهد، این ماده با جذب آب سبب خاصیت ژله ای زجاجیه می شود(2).حفره زجاجیه بزرگترین حفره چشم می باشد. زجاجیه سه چهارم وزن چشم را تشکیل می دهد.زجاجیه با افزایش سن دچار تغییرات فیزیکی و بیوشیمیایی  می شود،مهمترین این تغییرات آبکی شدن زجاجیه و و جدا شدگی خلفی زجاجیه است.یکی از دلایل ایجاد مگس پران در سنین بالا مشکلات مربوط به زجاجیه می باشد(1).
شبكیه

شبکیه یک صفحه نازک نیمه شفاف  می باشد که از چند لایه بافت عصبی تشکیل شده است .بر روی شبکیه چند لایه وجود دارد که دارای سلولهای بینایی می باشد(2).دو نوع سلول بینایی(سلولهای استوانه ای و مخروطی) محرک های نوری را به موج عصبی تبدیل می کند و توسط رشته های عصبی به قشر پس سری منتقل می نماید(1). در مرکز شبکیه قسمتی به نام لکه زرد  وجود  دارد که بیشترین تمرکز  سلولهای بینایی را دارد (2).

مشميه

مشمیه پرده ای نازک و پر عروق به رنگ قهوه ای می باشد که در فاصله بین شبکیه و صلبیه قرار گرفته است(1)از سه لایه رگهای خونی تشکیل شده است، در جلو به جسم مژگانی متصل می شود و رگهای خونی مشمیه تغذیه شبکیه زیر آن را برعهده دارد(2).

صلبيه

بخش سفید رنگی که کره چشم را به جزء قرنیه در برمی گیرد و از آن محافظت می کند صلبیه نام دارد (2).صلبیه دارای رگهای خونی می باشد که نقش تغذیه آن را بر عهده دارد در روی صلبیه سوراخ های متعددی وجود دارد که عروق و اعصاب از آنها می گذرد(1).
عضلات چشم
شش عضله خارج چشمی  حرکت هر چشم را کنترل می کنند و کمک می کنند تا چشم به جهات مختلف بچرخد (2).

جسم مژگانی

جسم مژگانی در امتداد قدامی مشمیه است و در جلو به عنبیه منتهی می شود و نقش نگهدارنده عدسی چشم را بر عهده دارد. مایع زلالیه از جسم مژگانی تولید و به داخل اتاق قدامی چشم تر شح می شود(1).

ملتحمه

یک غشای نازک و شفاف می باشد که سطح خلفی پلک ها و سطح قدامی صلبیه را می پوشاند.شرایین ملتحمه ای از شریان مزگانی و پلکی مشتق می شوند. التهاب ملتحمه شایع ترین بیمار ی در سراسر دنیا می باشد(1).

+ نوشته شده در  سه شنبه سی ام خرداد 1391ساعت 10:29  توسط مجید پرنیان فر  |